Eén op vier vreest voor jobverlies of uitval
Onze loopbanen veranderen, en dat voelen we steeds meer. Artificiële intelligentie verandert de manier waarop we werken en de invulling van functies. Internationale spanningen en maatschappelijke veranderingen zorgen voor onzekerheid op de arbeidsmarkt. Wat betekenen die ontwikkelingen voor werknemers, en hoe kijken zij naar hun toekomst op het werk? De Loopbaanradar, een onderzoek van Antwerp Management School en SD Worx bij 1.879 werknemers, brengt in kaart hoe maatschappelijke veranderingen hun werkbeleving en loopbaan beïnvloeden.
Belgische werknemers krijgen vandaag de dag niet met één grote verandering te maken, maar met meerdere ontwikkelingen die hun werk en loopbaan raken. Terwijl AI eerder als kans gezien wordt, komen veranderingen in het pensioenbeleid en langer werken vaker als bedreiging naar voren. Deze ontwikkelingen kleuren niet alleen hoe werknemers naar hun loopbaan kijken, maar ook hoe ze hun huidig werk beleven. De Loopbaanradar onderzocht acht ontwikkelingen en of die gezien worden als bedreiging of kans. Daarvan werden er drie overwegend als bedreiging ervaren, twee overwegend als kans.
De vraag is dan ook niet alleen welke veranderingen op ons afkomen, maar vooral wat ze betekenen voor de manier waarop mensen vandaag en morgen kunnen blijven werken. Zo ervaart 52% van de bevraagde werknemers de impact van AI vandaag eerder positief; een op drie als een bedreiging. Langer werken en veranderingen in het pensioenbeleid worden vaker als bedreiging ingeschat (61%). Ook veranderende regelgeving rond werk en sociale zekerheid (50%) en internationale conflicten (51%) worden door ongeveer de helft van de bevraagde werknemers als bedreiging genoemd.
Hoe werknemers deze veranderingen ervaren, hangt ook samen met hun werkbeleving. Uit het onderzoek blijkt onder andere dat AI op korte termijn de werkprestaties ten goede komt, maar ook leidt tot zorgen over jobverlies en kansen op het vinden van een andere job. Bezorgdheid om veranderingen in pensioenbeleid en wijzigende regelgeving rond werk en sociale zekerheid werken negatief in op prestaties, werkplezier en mentale gezondheid.
Daarnaast verschilt het ook naargelang leeftijd en functie welke ontwikkelingen werknemers als belangrijk beschouwen. Werknemers jonger dan 40 benoemen vooral AI als de ontwikkeling met de grootste impact op hun loopbaan, terwijl 50-plussers vaker verwijzen naar langer werken.
De bevraagde werknemers in uitvoerende functies verwachten dan weer minder impact van AI.
“Dezelfde ontwikkelingen hebben niet voor iedereen dezelfde betekenis. Bovendien spelen verschillende veranderingen tegelijk, die zowel kansen als onzekerheden met zich meebrengen. Om te begrijpen wat dit betekent voor duurzame loopbanen, volstaat het daarom niet om één trend eruit te lichten. We moeten ook kijken naar hoe werknemers deze veranderingen ervaren, en wat ze betekenen voor hun werk vandaag en hun loopbaan in de toekomst.”
Dat werknemers vandaag met zoveel verschillende ontwikkelingen tegelijk te maken krijgen, vraagt om maatwerk. Wat voor de ene werknemer een kans is, kan voor een collega net een bedreiging betekenen. Zo vreest een kwart voor jobverlies of voor langdurige uitval door ziekte. Als werkgever is het dan ook belangrijk om in te spelen op die verschillende vertrekposities, in plaats van met één aanpak voor iedereen te werken. Positief is dat twee derde beseft dat voortdurend bijleren nodig is om mee te blijven. Met de Loopbaanradar willen we organisaties helpen om dat soort inzichten concreet te vertalen naar hun eigen loopbaanbeleid.”
Vooruitkijken: blijven bijleren is het beste wapen tegen onzekerheid
Vooruitkijkend naar de komende 3 tot 5 jaren, zien de bevraagde werknemers het aantal bedreigingen eerder licht toenemen dan afnemen. Tegelijk verwachten ze dat hun werk en loopbaan blijven veranderen. Zo denkt 67% voortdurend te moeten bijleren en verwacht 38% nieuwe vaardigheden te moeten ontwikkelen. Maar er zijn ook zorgen om de toekomst: ongeveer een kwart vreest de huidige job te verliezen (26%) of langdurige uitval (26%). De resultaten tonen daarmee een dubbel beeld: werknemers zien het belang van blijven leren en ontwikkelen, maar zijn tegelijk onzeker over hun verdere loopbaan.
Maatschappelijke veranderingen: kans of bedreiging?
Welke maatschappelijke veranderingen worden als kans of bedreiging gezien voor het werk vandaag en voor de loopbaan in de komende drie tot vijf jaar ?
Over het onderzoek
De Loopbaanradar is een onderzoek van Antwerp Management School en SD Worx, in samenwerking met Bpact, Het Nieuwsblad en HRmagazine. Voor de analyses werden na kwaliteitscontroles de antwoorden van 1.879 werknemers gebruikt. Zij beoordeelden acht maatschappelijke en werkgerelateerde ontwikkelingen en de kansen en bedreigingen die ze daarin zien voor hun huidige werk en hun loopbaan in de komende drie tot vijf jaar. De steekproef werd aangevuld met paneldata van B-Pact.
