Icon info
NL
https://www.antwerpmanagementschool.be/nl/
Home
https://www.antwerpmanagementschool.be/nl/inzichten
Inzichten
https://www.antwerpmanagementschool.be/nl/blog/4-mechanisms-that-play-a-role-in-absenteeism
4 mechanismen die een rol spelen bij absenteïsme
Terug naar overzicht
Mental health 2 1
Human Resources

4 mechanismen die een rol spelen bij absenteïsme

Absenteïsme wordt gedefinieerd als “het niet opdagen voor ingepland werk” (Johns, 1997). Of dat nu onvrijwillig of vrijwillig is, gelegitimeerd of niet, wit of zwart of grijs; vele onderzoekers maken hier abstractie van. Niet alleen is de grens vaak dun, maar ook: zeker weten zal je het zelden als leidinggevende of hr-professional. Daarom is het belangrijk steeds een dubbele focus te houden: een focus op gezondheidspromotie en ziekte-preventie (~onvrijwillige afwezigheid) en een focus op motivatie en mindset van de medewerkers (~vrijwillige afwezigheid) (Lokke, 2022).

Image credit: Total Shape
door Kathleen Vangronsvelt, PhD, Eva Geluk | 11 januari 2023
Share on
Mental health 2 1

Om de mogelijke invloed van een leidinggevende op (alle soorten) absenteïsme beter te begrijpen, is het belangrijk te weten dat er vier mechanismes een rol kunnen spelen. Aan- of afwezigheid wordt beïnvloed door:

  1. De eisen (en hulpbronnen) in de job

    Afwezigheid is het resultaat van de perceptie van de medewerker, dat hij/zij niet aankan wat er gevraagd wordt. Bv. “Er is zoveel werk, ik kan niet stoppen met er aan te denken en ik slaap er niet meer van!” (Job Demands Resources perspectief).

  2. Jobtevredenheid en commitment naar de organisatie

    Afwezigheid is het resultaat van lage gevoelens van tevredenheid en commitment bij de medewerker. Zo laag dat hij/zij zich moet verwijderen van de negatieve situatie om mentaal gezond te blijven. Bv. “Nu komen we weeral negatief in de pers. Ik schaam mij voor mijn werk!” (Withdrawal perspectief)

  3. De verwachte respons op de aan/afwezigheid.

    Afwezigheid is het resultaat van een afweging waarbij niet werken, positievere resultaten oplevert dan wel werken. Bv. “Ik ga snel mijn vriendin helpen verhuizen; ik heb vandaag toch alleen maar saaie meetings opstaan”. (Expectancy perspectief)

  4. De sociale relaties op het werk.

    Afwezigheid is het resultaat van geobserveerd gedrag van anderen (bv. “iedereen neemt hier precies baaldagen; dan ik ook!”), of van de relatie met hen (bv. “er merkt hier toch niemand of ik er ben of niet”) (Social dynamics perspectief)

Wat betekent dat nu in de praktijk?

Eerst en vooral dat een absenteïsme beleid in een organisatie altijd op twee benen moet staan: gezondheidspromotie en ziekte-preventie aan de ene kant en het motiveren van medewerkers aan de andere kant.

Verder dat het de moeite waard is om de werk context van het team nader te bekijken: is het mogelijk om de taakeisen te verminderen? Om de werkdruk te verlichten? Het werk te temporiseren? Duidelijker te benoemen wie waarvoor verantwoordelijk is?

Ook dat het de moeite waard is om leidinggevenden op te leiden in preventie van, en omgaan met absenteïsme. Bv. door hen bewust te maken van hun eigen gezondheidsgedrag (rolmodel), of door hen te leren de gewenste absenteïsme mindset uit te dragen (bv. health-focused mindset: ziek & niet werken = ok, ziek & werken = NOK). Of door hen te trainen in het geven van sociale steun, of in het ontwikkelen van de juiste coping stijl bij medewerkers.

Conclusie

Saai? Allesbehalve! Vaag in mijn vertaling naar de praktijk? Een beetje wel. De literatuur rond effectiviteit van absenteïsme-interventies staat dan ook nog in zijn kinderschoenen (Lokke, 2022). Gelukkig komt daar stilaan verandering in. Niet in de laatste plaats dankzij organisaties die begrijpen hoe belangrijk het is om absenteïsme interventies te bouwen op wetenschappelijke kennis. Zo ook Mensura, Bpost en B-Tonic (dochter-onderneming van Baloise Insurance): samen met hen onderzoeken Eva Geluk en ikzelf “Wat maakt dat een absenteïsme interventie werkt?”

Op de hoogte blijven van ons onderzoek kan door regelmatig een kijkje te nemen op onze onderzoekspagina.

Antwerp Management School, Bpost, Mensura en B-Tonic (dochteronderneming van Baloise) sloegen de handen ineen in een onderzoeksproject om oplossingen te ontwikkelen voor geslaagde re-integratie én preventie. Door theorie in toepassing te brengen in de praktijk en de impact van interventies te meten, bouwen we een arsenaal van interventies die écht werken. Voor iedereen.

Referenties

  • Johns, G. (1997). Contemporary research on absence from work: Correlates, causes and consequences. International Review of Industrial and Organizational Psychology, 12, 115–173.
  • Løkke, A.-K. (2022), "Leadership and its influence on employee absenteeism: a qualitative review", Management Decision, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/MD-05-2021-0693

Wil je de auteur van deze blog contacteren? Of zit je nog met vragen? Laat het haar weten via kathleen.vangronsvelt@ams.ac.be.

Deel artikel

Over de auteurs

Related content

Boogkeers campus AMS management school